Filan – fişman küüdä annaşmalı yaşarmış iki komuşu – Petruş hem Lambuş. Evleri onnarın yannaşıkmış. Annıkta, angısı ayırdarmış Petruşun harmanını Lambuşun harmanından aul yokmuş. Ama lääzımnık ta aul için yokmuş, neçinki, harmannar ikisi dä belä kadar otlan kaplanmışlar.
Taa beş-altı yıl geeri bu harmannar güllü başçä gibi gözälmiş. Burada büüyärmiş büük üzüm çotukları, türlü-türlü meyva aaçları, angılar gerciklärmişlär harmannarı fasıllı emişlärlän; eşilli zarzavatlar hem çiçeklär verärmişlär dolaya zarifli kokuları. Ama şindi... Şindi bu iki harman adam elini unuttular, zerä çoktan burayı kimsey girmeer. Harmannarın bu halı baalı bir sebeplän: nicä Petruş, ölä da Lambuş heptän brakıldılar iş yapmaktan. Elbetki, burada diil sade onnarın kabaatı. Kabaatın üzü te o, ani onnar artık çok yıl sıra vardır yaşȇȇrlar yalnız-yalnıza kendi evlerindä, bu üzerä, ki onnarın karıları gitmişlär aşırı devletlerä kazanca; uşakları sa, büüyüp, uçmuşlar uzak ana-boba evindän kısmetlerini aaramaa. Lambuşa hem Petruşa küüdä iş yokmuş, ama onnar da pek ta okadar yanmaarmışlar bulmaa kendilerinä iş, zerä karıları aşırıdan yollarmışlar evä biraraz para. Diil pek çok, ama yaşamak için etişärmiş.
Petruştan hem Lambuştan diil uzak, bir dört-beş ev aşırı, yaşarmış Erofeyka Bulü. Erofeyka Bulü küüdä sayılarmış bir anılmış kişi, çünkü o çok becerikli ilaçlarmış küüyün yaşayannarını türlü-türlü otlarlan, angılarını o toplarmış kırlarda hem daacaazlarda. Bu üzerä ona hererdä insandan varmış büük hatır.
Erofeyka Bulü evindä hep yalnız yaşarmış. Ama onun evin dolayında hem dä harmanında varmış büük tertiplik, kırnaklık. Harmanda ılaç otlarından kaarä büüyärmişlär türlü gözäl meyva fidannarı, üzüm çotukları, zarzavatlar hem dä başka lääzımnı büümeklär. Bu çorbacılıı o kendisi kullanarmış büük havezlän.
Erofeyka bulü sıkça gelärmiş Petruşa hem Lambuşa lafa durmaa, küüyün eni haberlerini annamaa hem dä biraz yalnızlıın darsıklıını ilinnetmää. Ama çok kerä bölä buluşmaklarda Erofeyka Bulü kötülärmiş bu iki komuşusunu onun için, ki onnar hiç istämärmişlär iş yapmaa, da olmuşlar kaavi dost haylazlık hem içkicilik tarafından.
Bitki sıra, açan Erofeyka Bulü buluşmuş Petruşlan hem Lambuşlan, pek baarışmiş onnarlan da gitmemiş evä taa işitmedän çetin laf, ani onnar atılaceklar bu faydasız zanaattan. İşidip bölä lafları, Erofeyka Bulü gitmiş evä. Ama onun komuşuları istemişlär bu önemni işi nışannamaa. Lambuş bir kıpımda gitmiş da tez geeri dönmüş bir batlacık şaraplan. Çaarıp yanına Petruşu, Lambuş doldurȇr filcännarı şaraplan da söleer birkaç söz: “Buyurȇrız onun için, ki yalancı olmayalım Erofeyka Bulünün önündä”. Buyurduynan birär filcan Petruş demiş: “Ha bendän dä olsun taa birär”. Elbetki, içtiynän birkaç filcan şarap sıra vardır, ileri dooru filcannar giderlär sayısız. Bir batlacık şaraplan onnar uslanmȇȇrlar, da içerlär taa geeri gelincäk.
Bu halda Petruş evä gidämemiş da gecelemiş Lambuşta. Ertesi günü Petruş, hemen kalktıynan, çaarȇr Lambuşu da baarȇr ona: “Of, trubalar yanȇr, getir bişey mahmurluu bozmaa”. Lambuş ona cuvap eder, ani onda bişey yok, çünkü dün süzmüşlär batlacıkları şaraplan nicä çendeleyi. Petruş uslanmȇȇr da genä deer Lambuşa: “Nicä istärsaydin, ama bul bişey, zerä çekedecäm kudurmaa”.
Lambuş zar-zor bulmuş maazada bir eski şişä neylän-sä. Kokmuş onu da benzetmiş şaraba. Büük sevinmeliklän gider o Petruşa da şen-şen söleer: “Na, te buldum”. Petruş, görüp eski, tozlu şişeyı, sormuş: “Sän sakınmȇȇrsın mı içmää bu şarabı?”. Lambuş ona cuvap eder: “Yok, sakınmȇȇrım. Ama hadi deneyecez bu şarabı bizim palidä”.
Söleyıp bu lafları, Lambuş çaarȇr paliyi, döker onun yalaana biraz şarap da ikisi meraklan siirederlär ne acaba pali yapacek. Pali yaklaşȇr yalaa, içer birkaç yudum şaraptan, da, sallayıp kuyruynu, çekeder oynaşmaa Petruşlan hem Lambuşlan. Petruş, gördüynän bu işi, Lambuşa yalpak deer: “Raz paliya bişey olmadı, var nicä bu şaraptan biz dä içelim. Ha dök bana, Lambuş, bän ilk buyuracam”. İçerlär onnar birär filcän, sora tekrarlȇȇrlar... Ama bunu yaparkan, onnar işiderlär bir uşak sesi, angısı çaararmış Lambuşu: “Lambuş batü, sizin pali te orada, aul boyunda, yatȇr da hiç kımıldanmȇȇr”.
Petruş hem Lambuş, işittiynän bu lafları, top gibi, fırlȇȇrlar erlerindän da giderlär bakmaa paliyi. Görerlär, ani pali halizdän erindä yatarak hiç kımıldanmȇȇr. Komuşuları bu resim pek korkudȇr da Petruş titsi seslän baarȇr: “Görersin mı, Lambuş, bän sana ne dediydim, ani bu şarap diil islää. Raz pali otalandı da öldü - var nicä biz dä ölelim. Ozaman şindi sölä naşey yapacez?”. Lambuş korkulu cuvap eder: “Hadi kaçarak gidelim Erofeyka Bulüya. O bizi ilaçlayacek”. Lambuş, alıp elindän Petruşu, çabuk ikisi kaçêêrlar komuşuykanın evinä dooru.
Erofeyka Bulü kapu önündä bulunarak, görüp onnarı bu halda, şaşȇr da sorȇr: “Naşey oldu, ne pojar (yangın) mı?”. “Taa beter, - cuvap ederlär bir sestä Lambuş hem Petruş. Kurtar bizi, zerä biz otalandık”. “Neçin, nicä?” – genä sorȇr Erofeyka Bulü. “Hadi, gidärkän bizä dooru, sana annadacez”, - sölerlär Petruş hem Lambuş komuşuykasına.
Onnar üçü dä kaçarak yollanȇrlar Lambuşun evinä. Yolca Lambuş annadȇr Erofeyka Bulüya naşey onnarlan oldu.
Etişip Lambuşun evinä, Erofeyka Bulü deer komuşularına, ki ilktän göstersinnär ona paliyi. Ama Petruş hem Lambuş şaş-beş olmuşlar, açan görmeerlär paliyi o erdä, neredä o yatardı. Pali sä, kalkıp erindän, kaçınȇr kapu önündä da sevinmeli kuyrunu sallȇȇr hem dä “täv-täv” yapȇr. Görüp bu işi, Erofeyka Bulü üfkeli çekeder cezalamaa komuşularını: “Naşey ba, görersiniz mı ne oldu? Sizi pali dä gülmää alȇr. O otalanmadı, ama istedi sizi biraz korkutmaa. Bu üzerä o yapındı, ki öldü, çünkü siz haylazsınız da sade çakmaa becerersiniz. Sizä ilaç mı lääzım? Sizin ilacınız tä neredä: na Petruş sana kosayı, sän da Lambuş al te bu büük kazmayı da gidiniz harmanda otları biçin hem dä kazın”.
T.Kiroviç.

