Dionis TANASOGLUYA adalı 2022-ci yıl kendi sonuna yaklaşȇr.
Bu 12 ayın içindä Gagauz erindä türlü olaylar geçti. Okullarda hem uşak başçalarında açık derslär, kultura evlerindä konţertlär, sergilär hem tombarlak masalar, millet teatrumuzda spektaklilär koyuldular. Hepsi katılannar hatırlan andılar gagauz aydınnadıcısını Dionis Tanasogluyu, taa bir sıra söledilär onun yaptıkları için, annattılar izmeti için hem savaştılar açıklamaa nekadar büük varlıı bu adam bizä, evlad boylarına, braktı.
Hepsi bu olaylara çıkış yapmak için Gagauz erin Mariya Maruneviçin adına Bilim hem aaraştırmak merkezin uzmannarı birliktä Kultura bakannıın uzmannarınnan Simpoziumu hazırladılar hem geçirdilär.
Burada belli edildi, ani 2022 yılın süresindä Dionis Tanasoglunun duumasının 100-cü yıl dönümünä baalı 272 olay geçirildi. Bilimcilär bu simpoziumda annattılar Dionis Tanasoglunun yaratmak yolu hem yaşaması için.
Nicä nışannadı Gagauziyanın başkanı İrina Vlah, “Dionis Tanasoglu önemni bir Eri kaplȇȇr halkımızın ecelindä”.
Dionis Nikolaeviç Tanasoglo - gagauz yazıcısı, dramaturgu, folklorcusu, ilk gagauz romanın avtoru, duudu 1922-ci yılda iyul ayın 7-sindä. Çok yıl Moldova devletin İnstitutunda o üüredici olarak çalıştı, sora Komrat Devlet universitetin rektoru oldu. “Gagauziyanın şannı vatandaşı” adını kabletti.
Kultura bakannıın başı Marina Semönova simpoziumda nışannadı, ani gagauz kulturası başladı ilerlemää, zerä Dionis Tanasoglu bütün kuvedini koydu, ki ölä olsun. “O Gagauziyanın sünmäz yıldızı”, - çizgiledi Marina Semönova.
«Seçmä yaratmalar» toplumu basıldı. Burada Dionis Nikolaevicin en ii yaratmaları. Tiparlandı 2 bin kiyat. Yakın zamanda onnarı avtonomiyanın bibliotekalarına baaşlanacȇklar, ki herbir isteyenin onnarlan tanışmaa olsun kolaylıı.
Bilim hem aaraştırmak merkezinin başı İrina Konstantinova kendi sırasında ekledi, ani tezdä taa iki kiyat tiparlanacȇk. Onnarın sayfalarında Dionis Tanasoglunun yaşaması hem yaratmaları olacȇk. Bilim merkezin çalışannarı lääzımnı materialları artık hazırladılar hem sırasıyca erleştirdilär.
Ama Dionis Tanasogluya adalı 2022-ci yılın en gözäl noktasını Gagauz milli teatrusunun aktörları koydular. Sţenaya onnar Dionis Nikolaeviçin “Uzun kervan” romanına görä “Uzieyälet. Son düüş” spektaklisinnän çıktılar. Pyesayı Mihail Rezuneţ yazdı. Rejisörluk işini Аnatoliy Radulov yaptı. Aktärlar sţenada kendi Işini üüsek uurda gösterdilär. Premyerayı, teatruyu sevännär sıcak kablettilär.
“Teatru hem incä zanaat insanın yaşamasında büük rolü kaplȇȇr. Bana kalsa en yakışıklı gagauz dilindä lafedän, kendi düşünmeklerini akıdan Dionis Tanasogluydu. Onuştan onun yaratmaları lääzım tanınsınnar hem teatru lääzım tutuklansın, siyredici dolu olsun da biz görelim bu insannarın işini, çünkü
onnar çok kuvet bu iş için koyȇrlar”, - söledi Moldova Parlamentin deputatı İvanna Köksal.
Gagauz milli teatrusu Kıran ayın 26-da 1997-cı yılda temellendi. Aktörlar ozaman ilk sıra sţenaya Dionis Tanasoglunun “Oglan hem Länka” pyesasınnan çıktılar. 25 yılın süresindä teatru çok zorluklardan geçti, ama bakmayarak buna korundu, ilerledi.
“Teatrunun 25-ci yıl dönümü anılmış bir gün, gözäl bir gün. Kaavi, gözäl bir Premyera gördük. Pek sevinerim, ani bu spektakli gördü dünneyi, ani o çıktı. Ne var ne söleyim? Yaşasınnar, ilerlesinnär, yaşasın gagauzların kulturası”, - söledi Gagauziyanın kultura başbakanı Marina Semönova.
Gagauz milli teatrusunu Dionis Tanasoglu kurdu. Onun açılışında o dedi: “Halk teatrusuz – ölü halk. İi ki bizim halkımız savaştı da ölmedi teatrusu olmayınca”.
Dionis Tanasoglunun yaptıkları hem çalışmakları – paalı varlıımız. Onu sayalım hem kooruyalım lääzım.
Aleksandra ÇOBAN